Basın bülteni nasıl yazılır?

Ekonomi editörlüğü yaptığım dönemde her sabah gelen kutusunu açınca onlarca bülten beni beklerdi. Çoğunu başlığını okuyup silerdim. Birkaçını ilk paragrafa kadar okurdum. Habere dönüşen ise genellikle bir ya da iki taneydi.

Basın bülteninin karşısında bir gazeteci vardır. Zamanı azdır, gelen kutusu kalabalıktır ve her bültene şu soruyla bakar: “Bunda okurum için bir haber var mı?” Bülteni bu soruya göre yazarsanız okunur.

1. Önce: Bunda bir haber var mı?

Kurum için önemli olan her şey haber değildir. Yeni ofisin açılışı, bir yöneticinin ödülü, bir yıldönümü kurum içinde heyecan yaratır. Gazeteci için haber değeri taşıması içinse yeni, önemli ya da ilginç olması gerekir. Tercihen üçü birden.

Bülteni yazmadan önce sorulacak soru şu: Bu bilgi birinin hayatını, işini, kentini, sektörünü etkiliyor mu? İçinde bir rakam, bir ilk, bir değişim var mı? Cevap hayırsa kurumun kendi kanalları çoğu zaman daha doğru bir yerdir.

2. Başlık

Başlık, bültenin okunup okunmayacağına karar verilen yerdir. En iyi başlık haberi tek cümlede, süssüz söyler. “X Şirketi’nden önemli bir adım” bir başlık değildir. “X Şirketi Gebze’deki fabrikasına 300 kişilik yeni bir hat açıyor” bir başlıktır.

Bir gazeteci başlığı neredeyse hiç değiştirmeden kendi haberine koyabiliyorsa doğru yazılmış demektir.

3. İlk paragraf

Gazetecilikte buna spot denir. Kim, ne, nerede, ne zaman, neden ve nasıl. Bu altı sorunun cevabı ilk paragrafta olduğunda gazeteci sadece bu paragrafı okuyup haberi yazabilir.

Kurumun tarihçesi, sektördeki yeri, değerleri ilk paragrafta yer almaz. Onların yeri en alttadır.

4. Gövde: ters piramit

En önemli bilgi en üstte, ayrıntılar aşağıda. Gazeteci haberi kısaltmak zorunda kalırsa sondan keser. Kestiği kısmın gerçekten en az önemli kısım olması bu yüzden önemli.

İyi bir bülten bir sayfayı geçmez. Paragrafları kısadır, rakamları açıktır. “Önemli bir artış” yerine “yüzde 18 artış”.

5. Alıntı

Bültenlerin çoğundaki yönetici alıntısı birbirine benzer: “Bu adımdan dolayı büyük mutluluk duyuyoruz. Bu yatırım, sektörümüze katkı sunmaya devam edeceğimizin göstergesidir.” Hiçbir gazeteci bu cümleyi haberine almaz.

İyi bir alıntı, haberin metinde olmayan tarafını söyler. Neden şimdi? Neden burada? Bunun bir sonraki adımı ne? Yöneticinin gerçekten kurabileceği, sesli okunduğunda doğal duran bir cümle olduğunda gazeteci onu haberine alır. Alıntının yöneticiye onaylatılması da elbette şart.

6. Kurum hakkında kısa bir paragraf

Bültenin sonunda kurumu tanıtan dört beş satırlık sabit bir metin olur. Ne zaman kurulduğu, ne yaptığı, kaç kişinin çalıştığı, nerede faaliyet gösterdiği. Bu paragrafı bir kez iyi yazıp her bültende aynı kullanmak işi kolaylaştırır.

Altında basın iletişim bilgileri yer alır: bir isim, bir telefon numarası, bir e-posta adresi. “info@” adresi bir iletişim bilgisi değildir. Gazeteci aradığında telefonu açacak bir insan olmalı.

7. Görsel

Yüksek çözünürlüklü, haberle ilgili bir ya da iki fotoğraf bülteni güçlendirir. Fotoğrafın altında kim, ne, nerede bilgisi bulunur. Haberle ilgisi olmayan logo görselleri ve yöneticinin yıllar önce çekilmiş vesikalık fotoğrafı genellikle kullanılmaz.

8. Gönderirken

• Bülten ek olarak değil, e-postanın içine yazılarak gönderildiğinde daha çok okunur. Ek açılmayabilir.
• Konu satırında “Basın bülteni” yerine başlığın kendisi yer aldığında dikkat çeker.
• Herkese aynı listeden göndermek yerine konuya göre ayırmak işe yarar: ekonomi haberi ekonomi muhabirine, kültür haberi kültür servisine.
• Sabah erken saatler genellikle daha iyidir. Haftanın başı çoğu zaman ortasından daha kalabalıktır.
• Bir gün sonra “Bültenimiz ulaştı mı?” diye aramak yerine, ilgilenebilecek bir iki gazeteciye haberi kendi cümlelerinizle anlatan kısa bir not göndermek çok daha iyi sonuç verir.

Kısa bir kontrol listesi

Göndermeden önce bültene şu gözle bakmak işe yarar: Başlıkta haber var mı? İlk paragraf tek başına yeterli mi? Rakamlar açık mı? Alıntı bir şey söylüyor mu? Bir sayfayı geçiyor mu? Telefonu açacak bir isim var mı?

Bülteni kurum yazar, gazeteci okur. Bunu unutan bülten gelen kutusundan çıkamaz.